Yasın 5 Evresi

Yasın 5 Evresi

Yasın 5 Evresi 1969 yılında psikiyatrist Elisabeth Kübler-Ross tarafından “On Death and Dying” adlı kitabında detaylandırılmış bir modeldir. Yazar terminal kanser teşhisi gibi kötü bir haber alan insanların bu modeli yaşadığını gözlemlemiş ve kitabına konu etmiştir. Modelde 5 temel evre sırasıyla ele alınır:

  • Reddetmek
  • Öfke
  • Pazarlık
  • Depresyon
  • Kabullenme

Multiple Skleroz MS EMES hastalarına benzer bir modeli ilk teşhis sonrası uyarlanabilir.

Reddetmek

MS teşhisi almamız ile başlar. Teşhiste bir yanlışlık olduğunu düşünürüz. Teşhisimizin yanlış olduğunu ispatlamak için çeşitli aksiyonlar alırız. Teşhisi birden çok sağlık profesyoneline teyit ettirmek bu evrede çok sık görülen bir harekettir. Yanılma olasılığına inanmak isteriz. Gerçeği reddetmeye çalışırız.

Yazar Aksiyonu: 3 farklı doktordan aynı teşhisi almak.

Öfke

Teşhisinizin doğru olduğu gerçeğini reddedemeyeceğiniz andan itibaren öfke evresi başlar. Kaderinize isyan ettiğiniz ve “Bu kadar insan varken niye ben?”, “Acaba Neden oldu?” sorularını bolca sorduğunuz zamanlardır. Psikolojik desteğe en çok ihtiyacınız olduğu anlardır. Öfke evresini çabuk bir şekilde atlatmanız sizin yararınıza olacaktır. Bu yüzden mutlaka sağlık profesyonellerinden yardım alın.

Kişisel ve bilimsel olmayan bir görüş olarak bu evreyi çabuk atlatmanızın sağlığınız açısından çok önemli olduğunu düşünüyorum. Tartışılmakta olan MS ve stres bağlantısının sizlere en çok zarar verebileceği zamanlar bu evre. Hayatınızda sağlık profesyonellerine güvenmenin en doğru olacağı zamanlar.

Yazar Aksiyonu: Nörolog önerisi ile psikiyatrist seansları almak.

Pazarlık

Öfkenizden biraz sıyrıldığınızda benim çok ilginç bulduğum bir evre olan pazarlık evresi başlıyor. Kendiniz ile durumu düzeltmek adına çeşitli pazarlıklar yapabiliyorsunuz. Mesela “Beslenmemi düzelteceğim”, “Spor yapacağım”, “Stresten uzak duracağım” gibi öfkenizi dindirecek öneriler. Bunu biraz hayatta kalma iç güdüsüne bağlıyorum.

Şaşırtıcı bir şekilde din konusu bu evrede karşımıza çıkabiliyor. Süreç sizi daha inançlı olmaya itebiliyor. Kişiden kişiye değişkenlik gösterebilecek bir konu. Daha sonra yaptığınız pazarlıklar sizi öfkenizden uzaklaştırıyor ve kısmen mutlu ediyor.

Yazar Aksiyonu: Bol bol iç pazarlık ve daha inançlı olmak.

Depresyon

Özellikle terminal hastalarda yoğun olarak görülen bir evre. Kanser gibi zamanınızın sınırlı olabileceği hastalıklarda pazarlıkların bir anlam ifade etmediği görülebiliyor. “Zaten yakında öleceğim, bu kadar çaba niye?” şeklinde özetleyebileceğimiz bir depresyon ile yüzleşiliyor.

MS terminal bir hastalık olmaması yüzünden bizleri daha az depresyona sokuyor. Ölüm korkusu yerine engelli kalma korkusu depresyon kaynağımız olabiliyor. Öfke evresinde sağlık profesyonellerinden destek almaya başladı iseniz, bu evre sizin için çok daha rahat geçecektir.

Yazar Aksiyonu: Biraz içe kapanıklık ve yalnızlığa ek olarak psikiyatri seanslarına devam etmek.

Kabullenme

Hayatınızın kontrolünü kendi elinize almaya karar verdiğiniz ve her şeyi kabullendiğiniz yasın 5 evresinin sonuncusu. Daha pozitif ve mantık çerçevesinde düşünmeye başlıyorsunuz. Terminal hastaların aksine yapabileceğiniz çok şey var.

Vücüdunuzu çok dinlediğiniz, MS’i tanımaya çalıştığınız, araştırmaya başladığınız zamanlar. Sanki artık iki kişi gibisiniz ve bir yolculuğa başlıyorsunuz. Genellikle 21. yüzyılda olmamızın en büyük faydalarından birisi bilgiye kolayca ulaşmak. Maalesef bunun bir dezavantajı olarak yanlış ve tehlikeli bilgilerin çokluğu karşımıza çıkıyor. Şüphesiz bu dönemde güvenilir kaynaklardan bilgi edinmeniz çok önemli. Sağlık profesyonellerine güvenmeniz yararınıza olacaktır.

Yazar Aksiyonu: Diğer MS hastaları ile sosyalleşmek ve MS’i tanımak. Çokça araştırma yapmak. Sağlık profesyonelleri kadar faydasını gördüğüm bir topluluğun (thisis.ms.com) üyesi olmak.

Özetle Yasın 5 Evresi

Kuşkusuz yasın 5 evresi ile zor bir süreç yaşamanız muhtemel. Ne kadar zor olacağı ise bütünü ile size bağlı. İyi olmayı istemelisiniz. Bunun için savaşın, sakinleşin, destek alın ve yolculuğunuza başlayın. MS ölümcül bir hastalık değil ve yaşamak güzel.

Yasın 5 Evresi
Yolculuğunuza başladınız ve hayat güzel…

“Yasın 5 Evresi” Gönderisine 6 Cevap

  1. Çok güzel yazmışsınız, okurken aynı duyguları teker teker yaşadım… Ağzınıza sağlık.

  2. Teşhis olalı 2 yıl oldu ama hala depresyon ve kabullenme evreleri arasında gidip geliyorum galiba

    1. Merhaba. Psikolojik anlamda en zor zamanlar teşhis sonrası. Bizler için ruh sağlığı oldukça önemli. MS maalesef fiziksel olduğu kadar ruhsal anlamda da zorlayıcı bir hastalık. Psikiyatristlerden destek almanızı tavsiye ederim. Ruhsal anlamda iyi olmanız fiziğinize de yansıyacaktır.

      1. haklısınız..gitmiştim ama fiyatların pahalılığından çok uzun sürmedi.Onun yerine hobilerime para harcıyorum daha iyi geliyor.Ama gece yalnız olduğum vakitler bazen tahammül edemiyorum düşüncelerime.Hastalıkla tamamen barışmalıyım.

        1. Hayatımda anti-depresan kullanmamıştım. Garipserdim. MS teşhisim konulduğunda gerçekten işe yaradıklarını gördüm. Maalesef ruh sağlığımız her zaman kontrolümüzde olmayabiliyor. Profesyonel destek bu yüzden çok önemli. Hobilerinize zaman ayırmanız çok güzel. Hayata bağlı olmak bizleri güçlendirip hastalığı zayıflatıyor. Türkiye’de MS hastalarına devletin desteği konusunda ilerleyen zamanlarda bir yazı yazacağım. Tahminim psikolojik destek devlet kapsamındadır, muhakkak olmalı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir